Historia Nurkowania

Na wstępie pragniemy podziękować koledze Piotrowi Borgieł za pomoc, oraz udostępnienie materiałów niezbędnych do powstania niniejszego działu.

Nasze pierwsze kroki ...

APARAT P-21 MORS

Produkowany od roku 1960  do 1968 przez Zakład Mechaniki Precyzyjnej w Gdańsku.

Lekki powietrzny niezależny aparat nurkowy składający się z dwóch części:

  1. Automat oddechowy – MORS – automat dwustopniowy o stopniach połączonych(I i II-gi stopień są w jednym korpusie- metalowa puszka z membraną), w którym pierwszy stopień redukuje ciśnienie z butli (15MPa) do 0,49-0,78MPa. Drugi stopień redukuje średnie ciśnienie do ciśnienia panującego na danej głębokości.
    Automat  MORS jest automatem nieodciążonym ( zmiana ciśnienia w butli powoduje zmianę oporów oddechowych)  bez wspomagania (praca automatu wytwarzana tylko oddechem). Pierwszy stopień automatu jest przeciwbieżny (grzybek w momencie otwarcia jest przeciwny do kierunku przepływu powietrza), natomiast drugi stopień jest współbieżny (grzybek w momencie otwarcia jest przeciwny do kierunku przepływu powietrza).
  2. Zestaw butlowy na sprężone powietrze – P-21 – zestaw dwóch butli 8l. połączonych łącznikiem między butlowym wyposażonym w gniazdo R5/8” do podłączenia automatu oddechowego. Każda z butli ma zawór odcinający z gwintem stożkowym; zawory są odciążone (po otwarciu zaworu z obu stron grzybka panuje takie samo ciśnienie) co pozwala na odkręcenie i zakręcanie zaworu z niewielką siłą. Zespół butli wyposażony jest w zawór rezerwy - dławiący (zmniejszone ciśnienie w butli od ok.5 MPa powoduje zwiększone opory oddechowe). Otwarcie następuje przez układ dźwigniowy z prętem.  Zestaw butli jest spięty  klamrami ze stali nierdzewnej, do której zamocowana jest uprząż (szelki, pas biodrowy i kroczny) oraz pływaki styropianowe kompensujące ujemną pływalność (wagę) podczas nurkowania. 

APARAT PR  27

Produkowany od 1969 do 1978 przez Zakłady Mechaniki Precyzyjnej w Gdańsku.

Lekki powietrzny niezależny aparat nurkowy składający się z dwóch części:

  1. Automat oddechowy – KAIMAN  R-7 – automat jednostopniowy, w którym pierwszy stopień redukuje ciśnienie z butli (15MPa) bezpośrednio do ciśnienie do ciśnienia panującego na danej głębokości. Automat KAIMAN jest automatem odciążonym ( zmiana ciśnienia w butli  nie powoduje zmiany oporów oddechowych),  ze wspomaganiem (praca automatu wykorzystuje poza oddechem energię przepływającego przez automat powietrza), współbieżny (grzybek w momencie otwarcia jest zgodny z kierunkiem przepływu powietrza).
  2. Zestaw butlowy na sprężone powietrze - P-22  – zestaw dwóch butli  8l. połączonych łącznikiem  butlowym z gwintem cylindrycznym,  oraz łącznikiem pośrednim wyposażonym w zawór odcinający, odciążony (po otwarciu zaworu z obu stron grzybka panuje takie samo ciśnienie) co pozwala na odkręcenie i zakręcanie zaworu z niewielką siłą i gniazda R5/8” do podłączenia automatu oddechowego.
    Zespół butli wyposażony jest w zawór rezerwy - dławiący (zmniejszone ciśnienie w butli od ok.5 MPa powoduje zwiększone opory oddechowe). Otwarcie następuje przez układ dźwigniowy z prętem. Zestaw butli jest spięty  klamrami ze stali nierdzewnej, do której zamocowany  jest plastikowy noszak z tworzywa i uprzężą (szelki i pas biodrowy) oraz pływaki styropianowe zmniejszające pływalność ujemną (wagę) podczas nurkowania.

ZESTAW BUTLOWY P-31 MORS tzw."Szafa"

Produkowany w latach 1960 - 1968 przez Zakład Mechaniki Precyzyjnej w Gdańsku.

  1. Zestaw butlowy na sprężone powietrze – P-31 – zestaw trzech butli połączonych łącznikami między butlowymi wyposażonym w gniazdo R5/8” do podłączenia automatu oddechowego. Każda z butli 8l. ma zawór odcinający z gwintem stożkowym; zawory są odciążone (po otwarciu zaworu z obu stron grzybka panuje takie samo ciśnienie) co pozwala na odkręcenie i zakręcanie zaworu z niewielką siłą. Zespół butli wyposażony jest w zawór rezerwy - dławiący (zmniejszone ciśnienie w butli od ok.5 MPa powoduje zwiększone opory oddechowe). Otwarcie następuje przez układ dźwigniowy z prętem. Zestaw butli jest spięty  klamrami ze stali nierdzewnej, do której zamocowana jest uprząż (szelki, pas biodrowy i kroczny) oraz pływaki styropianowe kompensujące ujemną pływalność (wagę) podczas nurkowania.
  2. Automat oddechowy – MORS – automat dwustopniowy o stopniach połączonych(I i II-gi stopień są w jednym korpusie- metalowa puszka z membraną), w którym pierwszy stopień redukuje ciśnienie z butli (15MPa) do 0,49-0,78MPa. Drugi stopień redukuje średnie ciśnienie do ciśnienia panującego na danej głębokości.
    Automat  MORS jest automatem nieodciążonym ( zmiana ciśnienia w butli powoduje zmianę oporów oddechowych)  bez wspomagania (praca automatu wytwarzana tylko oddechem). Pierwszy stopień automatu jest przeciwbieżny (grzybek w momencie otwarcia jest przeciwny do kierunku przepływu powietrza), natomiast drugi stopień jest współbieżny (grzybek w momencie otwarcia jest przeciwny do kierunku przepływu powietrza).

AUTOMAT UAN-82

Produkowany w latach 1985-1997 przez zakłady Faser.

Automat oddechowy –  UAN-82  – automat dwustopniowy o stopniach rozdzielonych , w którym pierwszy stopień redukuje ciśnienie z butli (15, 20MPa) do 0,49-0,78MPa. Drugi stopień redukuje średnie ciśnienie do ciśnienia panującego na danej głębokości.

Automat  UAN jest automatem odciążonym ( zmiana ciśnienia w butli  nie powoduje zmiany oporów oddechowych)  ze wspomaganiem (praca automatu wykorzystuje poza oddechem energię przepływającego przez automat powietrza). Pierwszy i drugi stopień automatu jest współbieżny (grzybek w momencie otwarcia jest zgodny z  kierunkiem przepływu powietrza).
 

AUTOMAT MAZA

Produkowany w latach 1985-1990 przez Ryszarda ” Maćka” Madeja i Zbyszka Zajdela

Automat oddechowy dwustopniowy o stopniach rozdzielonych, w pierwszym stopniu tłok przepływowy redukuje  ciśnienie z butli 20MPa do 0,8 MPa, drugi stopień współbieżny ze wspomaganiem (membranowy).

AUTOMAT MANTA

Produkowany przez Wacława Harchalę od 1986 roku do dnia dzisiejszego.

Automat oddechowy dwustopniowy o stopniach rozdzielonych, pierwszy stopień tłokowy (tłok przepływowy),  redukuje ciśnienie z 20MPa do 0,9-1Mpa drugi stopień współbieżny ze wspomaganiem (membranowy). Pierwsze wersje I- go stopnia były stałe, następne modele MANTA PRO produkowane są z głowicą obrotową.

 

 

SKAFANDER SUCHY PW2-FOKA

Produkowany przez Grudziąckie Zakłady Przemysłu Gumowego STOMIL  pod koniec lat 50-tych.

Skafander  2 częściowy z wyrównywaniem ciśnienia:

  1. Pierwsza część to skafander wodoszczelny wykonany z gumowanej  tkaniny  z rękawami, tułowiem i nogawkami zakończonymi butami. Rękawy były uszczelnione za pomocą  gumowych manszet lub rękawic.
  2. Część 2-ga to elastyczny hełm całkowicie zamknięty szybą dopasowywany za pomocą pasków parcianych. Połączony jest ze skafandrem za pomocą pierścienia aluminiowego i gumowej opaski. W celu wyrównania ciśnienia w skafandrze z części twarzowej po dokonaniu wydechu nosem, przez zamontowaną rurka przedostaje się do części dolnej i skafandra. W celu upuszczeniu powietrza ze skafandra zainstalowane są zawory kierunkowe tzw. kacze dzioby na hełmie 1 i 2 na nogawkach. Do ubrania skafandra były potrzebne min. 2 osoby w celu rozchylenia kryzy szyjnej.

SKAFANDER SUCHY SP1 – KROGULEC

Produkowany  przez Grudziąckie Zakłady Przemysłu Gumowego STOMIL pod koniec lat 70-tych.

Jedno częściowy skafander z wyrównywaniem ciśnienia wykonany z wodoszczelnej gumowanej tkaniny  z hełmem i zakończonymi butami. Rękawy były uszczelnione za pomocą  gumowych manszet lub rękawic.

Hełm całkowicie zamknięty szybą dopasowywany za pomocą pasków parcianych. W celu wyrównania ciśnienia w skafandrze z części twarzowej po dokonaniu wydechu nosem, przez zamontowaną rurkę powietrze przedostaje się do części dolnej i skafandra. W celu upuszczeniu powietrza ze skafandra zainstalowane są zawory kierunkowe tzw. kacze dzioby  jeden na hełmie  i dwa na nogawkach. Skafander wyposażony jest w zamek gazoszczelny w brzusznej części skafandra co pozwala na samodzielne ubranie się bez pomocy dodatkowych osób.

Skafander neoprenowy dwu częściowy Stomil Grudziądz

Produkowany przez Grudziąckie Zakłady Przemysłu Gumowego STOMIL  od lat 60-tych.

 

 

Pozostały sprzęt

APARAT P-1 NEPTUN

Zakłady Mechaniki Precyzyjnej w Gdańsku przystąpiły do produkcji powietrznych aparatów oddechowych "NEPTUN" projektu inż. Jana Hiszpańskiego (1957-1959)

Zestaw jednobutlowy (8litr/15MPa).

Dwustopniowy automat, z zaworem rezerwy i manometrem kontrolnym (replika C-G). Początkowo pasy uprzęży oplatały butlę, następnie zamontowane były do metalowych obręczy. Duża, ujemna pływalność aparatu (ok.4kg)  była równoważona przez pływaki z tworzywa sztucznego mocowane do pasa, który nurek zakładał na siebie.

AUTOMAT P-51 (NARGIL)

Produkowany w latach 1960 - 1969 przez Zakład Mechaniki Precyzyjnej w Gdańsku. 

Lekki aparat przewodowy pozwalał na zasilenie płetwonurka z butli (np. przemysłowej 50 l o ciśnieniu 15, 20 MPa) umieszczonej na powierzchni za pomocą automatu dwustopniowgo.

Pierwszy stopień (często stosowano reduktor z butli spawalniczych) przykręcony do butli na powierzchni, drugi stopień na końcu przewodu, zamocowany szelkami na plecach, do maski całotwarzowej lub bezpośrednio w ustach, podający  nurkowi powietrze pod ciśnieniem panującym na danej głębokości.

APARAT P-11 ELF

Produkowany w latach 1966 - 1969 przez Zakład Mechaniki Precyzyjnej w Gdańsku.

Zestaw jednobutlowy (8l./ 15MPa). Aparat ten był przede wszystkim stosowany w ratownictwie i nurkowaniu sportowym. Butla z noszakiem metalowym jest skierowana zaworem w dół. W zaworze butli mieści się zawór rezerwy (dławiący) odkręcany pokrętłem oraz manometr kontrolny.

Automat oddechowy dwustopniowy o stopniach rozdzielonych, pierwszy stopień przeciwbieżny nieodciążony  (membranowy), drugi stopień współbieżny bez wspomagania (membranowy).   

APARAT P-13 MARLIN R-8

Produkowany w latach 1969 - 1979 przez Zakład Mechaniki Precyzyjnej w Gdańsku.

Zestaw jednobutlowy (8litr/15MPa)

Automat oddechowy dwustopniowy o stopniach rozdzielonych, automat odciążony, współbieżny ze wspomaganiem

AUTOMAT ORKAN

Produkowany w latach 80-tych.

Automat oddechowy dwustopniowy o stopniach rozdzielonych, pierwszy stopień przeciwbieżny odciążony (membranowy), drugi stopień współbieżny ze wspomaganiem (membranowy).
 

AUTOMAT ŁUKASIK

Składany z części ”Fasera” w latach 80-tych.

Automat dwustopniowy o stopniach rozdzielonych, automat przeciwbieżny nieodciążony bez wspomagania.

 

 

Ważniejsze wydarzenia z historii nurkowania w Polsce – kalendarium :

1935

  • prof. Roman Wojtusiak wykonał w celach naukowych, wykonał serię nurkowań w skafandrze klasycznym w Bałtyku
  • w Biskupinie prowadzono podwodne prace archeologiczne przez nurków klasycznych

1953

  • W gazecie "Morze" zostaje opublikowana seria artykułów Witolda Zubrzyckiego na temat nurkowania oraz zaprowadzono  stałą rubrykę "Nowinki w płetwach"
  • Powstają pierwsze powietrzne tabele dekompresyjne stworzone przez dr med. Augustyna Dolatkowskiego i prof. Waleriana Bogusławskiego
  • W zat. Gdańskiej i Puckiej płetwonurkowie Morskiego Instytutu Rybackiego w Gdyni rozpoczęli cykl badań podwodnych wykorzystując skafandry nurków klasycznych
  • zostaje opracowana i wykonana konstrukcja pierwszego polskiego kombinezonu nurkowego, który miał być wykorzystany do nurkowań w jaskiniach - sprzęt sprawdzono na pływalni MDK w Krakowie.
  • I-wsze nurkowanie w jaskini tatrzańskiej przeprowadzone podczas wyprawy do Jaskini Zimnej

1955

  • Instytut Budownictwa Podmorskiego w Gdańsku i członkowie Sekcji Speleologicznej PTTK z Krakowa badali dno Morskiego Oka
  • Przy Klubie Morskim Ligi Przyjaciół Żołnierza w Warszawie powstaje pierwsza sportowa sekcja nurkowania swobodnego zakupiono 3 aparaty CG i 3 aparaty  tlenowe Medi Nixe.
  • Stacja Morska PAN otrzymuje 3 automaty COUSTEAU-GAGNAN
  • W artykule ''Turystyka Podwodna''  St. Żagielski proponuje jak samodzielne można wykonać sprzęt ABC

1956

  • przy PTTK powstają pierwsze kluby nurkowe: Warszawski Klub Płetwonurków i Poznański Klub Płetwonurków "Akwanauta" , które organizują pierwsze kursy na stopień podstawowy płetwonurka
  • zostaje założona Komisja Turystyki Podwodnej działająca przy Zarządzie Głównym PTTK, która koordynuje działania klubów nurkowych
  • Witold Zubrzycki przetłumaczył na język polski książkę J.Y. Cousteau i F. Dumas: ”The Silent World" (Milczący świat). Książkę oddano do druku w październiku 1956 roku.

1957

  • w Sopocie zorganizowano I-wszy Kurs Instruktorów Płetwonurkowania, na którym wymieniano wzajemne doświadczenia i umiejętności tworząc podstawy nauczania płetwonurkowania
  • pierwsze polskie podwodne badania fauny i flory w Zatoce Puckiej z wykorzystaniem aparatów C-G
  • Zakłady Mechaniki Precyzyjnej w Gdańsku rozpoczęły produkcję aparatu oddechowego "NEPTUN" zaprojektowanego w 1956 r. przez inż. Jana Hiszpańskiego. Jest to jedno butlowy aparat powietrzny skonstruowany na bazie aparatu C-G
  • Warszawska Spółdzielnia Pracy ''Społeczność''  rozpoczyna produkcję płetw

1958

  • 3 stycznia miała miejsce pierwsza w Polsce nurkowa akcja ratunkowa w tatrzańskiej jaskini. W czasie akcji płetwonurek Stanisław Ogaza uległ wypadkowi, został uratowany
  • dr Jan Kornaś i mgr Elżbieta Pancer prowadzą badania roślinności dennej Zatoki Gdańskiej w okolicach Rewy korzystając z aparatów C-G

1959

  • W styczniu  powołano Światową Federację Działalności Podwodnej - CMAS. Na kongresie założycielskim w Monako jest obecny Józef Wierzbicki - przedstawiciel KTP PTTK
  • Grudziądzkie Zakłady Przemysłu Gumowego rozpoczynają produkcję płetw  i maski z gumy koloru zielonego z okularami ze szkła , waga 0,4 kg
  • PTTK ustanawia Turystyczną Odznakę Podwodną (TOP)
  • odbywają się I-wsze Krajowe Zawody Płetwonurków zorganizowane przez Sekcję Płetwonurków KMLPŻ w Warszawie

1960

  • polscy płetwonurkowie startują w II Międzynarodowych Zawodach Płetwonurków odbywających się w miejscowości Auszta na Krymie (ZSRR)
  • powstaje prototyp aparatu oddechowego P21 i P31"MORS", który zastępuje "Neptuna". Aparat ten występuje w wersji dwu i trzy butlowej, ma znacznie lepsze parametry działania
  • PW-1 „Foka” suchy skafander o stałej objętości produkowany przez Grudziądzkie Zakłady Przemysłu Gumowego
  • pojawia się P51 - lekki aparat przewodowy (typu ”nargil” – powietrze o średnim ciśnieniu z butli na powierzchni jest podawane przez wąż do płetwonurka)

1961

  • w Gdyni powstaje I Katedra Medycyny Morskiej przekształcona następnie w Zakład Medycyny Podwodnej
  • w Jugosławii zorganizowano kurs na I klasę płetwonurka - najwyższy stopień wyszkolenia nurkowego.

1962

  • pierwszy Kurs Fotografii Podwodnej
  • na IV Zjeździe Ligi Przyjaciół Żołnierza powstaje Liga Obrony Kraju.

1963

  • 25-ciu zawodników startuje w I-wszych Ogólnopolskich Zawodach Sprawnościowych Płetwonurków o ”Puchar Wigier"


1964

  • zostają wprowadzone nowe, dwujęzyczne książeczki nurka, w których zawarte są tabele dekompresyjne i wytyczne bezpieczeństwa CMAS

1965

  • w Polsce powstają pierwsze ustawy prawne regulujące aspekty nurkowania zawodowego
  • pierwszy wyjazd zagraniczny nad Morze Czarne (Bułgaria) zorganizowany przez Komisję Turystyki Podwodnej (kurs na stopień średni)
  • rozpoczęto produkcję płetw ”Raja”

1966

  • W Tatrach Zachodnich zorganizowano I Ogólnopolskie Seminarium Ratownictwa Jaskiniowego, na którym poruszano problem bezpieczeństwa nurków w jaskiniach
  • ZG LOK wydaje pierwszy polski podręcznik nurkowania swobodnego "Poradnik płetwonurka" pod redakcją B. Jasiewicza
  • wydano podręcznik z zakresu sprzętu do nurkowania swobodnego autorstwa Jana Hiszpańskiego pt.: ”Samodzielne aparaty nurkowe"
  • ZMP w Gdańsku produkują aparat P11 ”ELF” zestaw jedno butlowy z automatem ”jednowężowym”

1967

  • Wodowanie pierwszego polskiego habitatu  (kabiny podwodnej) ”Meduza I",  skonstruowanej przez A. Dębskiego
  • Komisja Turystyki Podwodnej PTTK zmienia nazwę na Komisję Działalności Podwodnej PTTK

1969

  • nowe aparaty produkowane przez ZMP w Gdańsku: P-22 KAJMAN i P13- MARLIN

1971

  • w schronisku na Kalatówkach odbywa się pierwszy Ogólnopolski Zlot Instruktorów Nurkowania Swobodnego, na którym wymieniano doświadczenia oraz podejmowano uchwały dotyczących  działalności szkoleniowej
  • powstaje Federacja Akademickich Klubów Podwodnych przy Biurze Podróży i Turystyki "Almatur"
  • krakowski płetwonurek - fotograf Piotr Frołow otrzymuje nagrodę na Międzynarodowym Salonie Fotografii Podwodnej w Lizbonie

1973

  • pierwszy polskiego przedstawiciel dr A. Dolatkowskiego  bierze  udział w I European Undersea Medical Socjety w Sztokholmie
  • powołanie Podkomisji Technicznej przy KDP
  • rozpoczęto produkcję płetw pływackich paskowo-sznurowanych (tzw. komandoski) oraz skafandra piankowego „Neptun Extra” przez  Grudziądzkie Zakłady Przemysłu Gumowego STOMIL

1977

  • powołanie Rady Trenerów przy KDP
  • przyznano pierwsze międzynarodowe stopnie instruktorskie dla polskich płetwonurków PTTK
  • pierwszy Ogólnopolski Kurs Konserwatorów aparatów nurkowych

1978

  • KDP ZG PTTK zaczyna wydawać biuletyn

1983

  • powołanie Kolegium Instruktorów przy KDP

1985

  • ukazuje się Zarządzenie Przewodniczącego Głównego Komitetu Kultury Fizycznej i Sportu z dnia 29 czerwca 1985 r. w sprawie uprawiania płetwonurkowania. M.P. nr 26, Warszawa, dnia 4 października 1985 r. Dochodzi w ten sposób do ujednolicenia przepisów dotyczących nadawania stopnia nurkowych i wytycznych szkoleniowych dla klubów działających w ramach LOK i PTTK.
  • powstają prototypy automatów dwustopniowych o stopniach rozdzielonych Maza, Manta, Orkan, Uan

1988

  • ujednolicenie książeczki płetwonurka dla LOK i PTTK (wersja polsko - angielska)

1991

  • powstaje Komisja Działalności Podwodnej LOK, koordynująca działalność nurków zrzeszonych w tej organizacji
  • ukazuje się pierwszy numer pisma "Płetwonurek". Pismo wydawane jest nieregularnie do 1993 roku

1994

  • spotkanie grupy inicjatywnej Polskiego Związku Nurkowania Swobodnego

1995

  • ukazuje się pierwszy numer miesięcznika ”Magazyn Nurkowanie"
  • zostaje założony Polski Związek Płetwonurkowania Sportowego, który zostaje przyjęty do CMAS

1996

  • w Moryniu odbywa się pierwszy w Polsce kurs instruktorski (crossover) w systemie PADI

1997

  • unieważnieniu ulega dotychczasowe zarządzenie w sprawie uprawiania płetwonurkowania (Monitor nr 26) wprowadzone zostaje Zarządzenie nr 3/97 Sekretarza Generalnego ZG PTTK z dnia 25.04.97r. w sprawie uprawiania płetwonurkowania w PTTK. Zmianie ulega dotychczasowy system stopni,wprowadzone zostają nowe dokumenty nurkowe.
  • w Toruniu odbywa się Pierwszy Ogólnopolski Konkurs Fotografii i Filmu Podwodnego AQUA FOTO, którego zwycięzcą w kategorii fotografii podwodnej zwycięża A. Lamparski.

2000

  • we Wrocławiu założono Stowarzyszenie PADI POLSKA

2002

  • rozpoczyna działalność lokalne biuro DAN przy Krajowym Ośrodku Medycyny Hiperbarycznej

2003

  • PADI w Polsce uzyskuje zatwierdzenie wszystkich programów szkoleniowych przez MEN

2006

  • otwarcie Muzeum Nurkowania w Warszawie

2008

  • w marcu KP LOK otrzymuje akt wstąpienia do CMAS

 

Wybrane promocje w naszym sklepie internetowym

Komputer Suunto D4i + USB

Komputer Suunto D4i + USB

2070 zł 1863zł

Ostatnia relacja

Długi weekend na bałtyckich wrakach

W terminie 12-15 sierpnia mieliśmy okazję pozwiedzać kilka wraków nad naszym morzem.

Kontakt

Centrum nurkowe Beskid Divers

ul. Bystrzańska 29
43-300 Bielsko-Biała
tel./fax 033 810 55 74

skype: Mój stan
Leszek Patlewicz
tel: +48 600 777 603
e-mail: cn@beskiddivers.pl


Projekt, wykonanie, obsługa tech.:
Strony Internetowe Bielsko-Biała 3px.pl
Yerba Mate